در این مطلب آموزشی گسترش اندیشه پویا، با این مفهوم امنیتی آشنا میشویم:
ادبیات به زبان ساده، سخنی است که نسبت به سخنان عادی و روزمره، ارزش هنری دارد و خواندن و شنیدن آن همراه با نوعی لذت هنری همراه است. البته در تعریف دقیق، ادبیات به مکتوباتی گفته میشود که دارای ویژگیهای خاصی هستند و دارای انواع زیادی نیز است. در این مطلب از مجله یاد میگیریم ادبیات چیست و چیستی ادبیات و هدف آن را معرفی میکنیم. همچنین بررسی میکنیم ادبیات چه کاربردی دارد. در انتهای مطلب نیز پرسشهایی چهارگزینهای آوردهایم که با استفاده از آنها در زمینه ادبیات به دانش کافی برسید.
- با تفاوت نوشته ادبی با سایر نوشتهها آشنا میشوید.عناصر ادبیات که یک اثر ادبی را میسازند را میشناسید.با هدف و کاربرد ادبیات آشنا خواهید شد.انواع ادبی را یاد خواهید گرفت.فرم و محتوا در ادبیات و تفاوت آنها را یاد میگیرید.با فرمها و مضامین اساسی در ادبیات آشتا
اشعار یا نوشتههایی که نسبت به سخنان عادی، تأثیر بیشتری بر مخاطب میگذارند و بر پایه عناصر عاطفه، خیال، اسلوب و معنا استوار هستند را ادبیات میدانیم. البته تعاریف زیادی برای ادبیات ارائه دادهاند و این تعریف، یکی از قابل فهمترین تعاریف آن است. ادبیات، دارای فرم و محتواهای زیادی است که باعث خلق آثار ادبی زیادی شده است. همچنین دارای انواع ادبی مانند ادبیات حماسی و غنایی است که هرکدام از آنها ویژگیهای خاصی دارند. در همین مطلب به همه این موارد میپردازیم.
برای آشنایی با جنبههای مختلف ادبیات میتوانید ازمجموعه فیلمهای آموزش ادبیات فارسیدر استفاده کنید که لینک آن را در کادر زیر آوردهایم.
بنابر مقصود ادیب، نوع اثر ادبی و دیدگاهی که ادبیات را با آن تحلیل میکنیم، ادبیات میتواند هدف ها و کاربردهای زیر را داشته باشد. البته دقت کنید که همه این اهداف در جهت بهبود زندگی انسان هستند.
- آموزش و تعلیم انسانایجاد حس لذت در انسان از طریق التذاذ هنریایجاد حس همدلی در انسان
فرم و محتوا در ادبیات چیست؟
در یک دسته بندی کلی، ادبیات را از منظر فرم و محتوا بررسی میکنیم. این دو مبحث را در فهرست زیر توضیح دادهایم.
- فرم: قالب ارائه یک اثر ادبی (مانند شعر یا نثر)محتوا: مضمون و درونمایه اثر ادبی
در ادامه همین مطلب، فرمهای اصلی ادبیات و محتواهای اصلی آن را معرفی و با مثال بررسی میکنیم.
تا اینجا چیستی ادبیات و کاربردهای آن را بررسی کردیم و در ادامه به مباحثی چون عناصر ادبیات و انواع ادبی میپردازیم. برای دسترسی آسان و همیشگی به این مطلب و سایر مطالب مجله در موبایل خود، میتوانید اپلیکیشنرایگانمجله را نصب کنید..
براینصب اپلیکیشنرایگانمجله کلیک کنید.
حال که دانستیم ادبیات چیست و چه کاربردی دارد، در این بخش با عناصر ادبیات آشنا میشویم. آثار ادبی باید حداقل دارای یکی از عناصر زیر باشند. البته معمولاً هر اثر ادبی، دارای چند عنصر از عناصر زیر است.
- عاطفه: احساسات و عواطف مثبت و منفیخیال: تخیلات و خیالپردازیاسلوب: فرم مناسب ارائه اثرمعنا: داشتن مضمون و محتوا
دو فرم کلی در ادبیات
در ادبیات فارسی و بهطورکلی در ادبیات دو دستهبندی کلی فرمی وجود دارد که آنها را در فهرست زیر آوردهایم.
با مشاهدهفیلم آموزش رایگان نظم در ادبیات و تفاوت آن با نثردر میتوانید با این دو نوع فرم اصلی در ادبیات آشنا شوید. لینک این آموزش را در کادر زیر آوردهایم.
فرم نظم یا همان شعر، حداقل دارای یکی از ویژگیهای زیر است.
- وزن عروضیآهنگ درونیقافیهتصاویر شاعرانه
تفاوت اشعار کلاسیک و اشعار نو در فرم
در جدول زیر ویژگیهای هرکدام از انواع شعر فارسی را آوردهایم.
مثال فرم نظم در اشعار کلاسیک
در کادر زیر نمونهای از نظم یا شعر فارسی کهن را آوردهایم تا با فرم آن آشنا شوید.
خوشتر ز عیش و صحبت و باغ و بهار چیست؟ساقی کجاست؟ گو سببِ انتظار چیست؟هر وقتِ خوش که دست دهد، مغتنم شمارکس را وقوف نیست که انجامِ کار چیستپیوندِ عمر بسته به موییست، هوش دارغمخوارِ خویش باش، غمِ روزگار چیست؟معنیِ آبِ زندگی و روضه ارمجز طَرفِ جویبار و میِ خوشگوار چیست؟مستور و مست هر دو چو از یک قبیلهاندما دل به عشوه که دهیم؟ اختیار چیست؟راز درونِ پرده چه داند فلک؟ خموشای مدعی! نزاعِ تو با پردهدار چیست؟سهو و خطایِ بنده گَرَش اعتبار نیستمعنیِ عفو و رحمتِ آمُرزگار چیست؟زاهد شرابِ کوثر و حافظ پیاله خواستتا در میانه خواستهٔ کردگار چیست(حافظ)
مثال فرم نظم در اشعار نو
در کادر زیر نیز نوعی ازاشعار نواز نوع موج نو را آوردهایم تا با فرم کلی این نوع شعر نیز آشنا شوید.
تا همهی ما در پاییزدر گلهای داوودی غرق نشدیمتند پارو بزندرد میآید و میروداماپاییز پشت پنجرهاستوار ایستاده استتند پارو بزنتا عمر به پایان نرسیده استبه خانه برویم، سرد استچراغ راهرو را روشن گذاشتهامکسانی دیر آمدند چراغ را خاموش کردندکاش دزد بودندحالا که شب میشودبه یاد تو هستم(احمدرضا احمدی)
آثار ادبی که دارای عناصر ادبی یعنی عاطفه، خیال، اسلوب و معنا هستند اما از جملههایی با ساختار معمولی یا نسبتا معمولی تشکیل شدهاند، دارای فرم نثر هستند.
نکته: ممکن است نثرهایی مانند نثرهای فنی و مصنوع را با شعر اشتباه بگیریم زیرا در این نوع نوشتهها، معمولاً در پایان جملهها،واژههای مسجعوجود دارد که دارای حروف انتهایی مشترک هستند و احتمال دارد آنها را با«قافیه» شعراشتباه بگیریم اما این واژهها فقط نوعی آرایه ادبی هستند.
نمونهای از نثری ساده و امروزی را در کادر زیر آوردهایم.
مرتضی دو تا سیگار روشن کرد. و دود از شیشههای پایینکشیده پیکان بیرون نرفت. آن طرف کرپی گودال پر از آبی بود که قبل از ترمز کردن طاهر، پیکان در آن فرو رفت. اتومبیل روی دایره بزرگی پیچ خورد و پایین رفت. دستهای طاهر از فرمان کنده شد. مرتضی روی مسافر پرت شد. طاهر با سر به طرف صندلی خالی مرتضی رفت. آنها روی همدیگر میغلتیدند. تن آنها به هم مالیده میشد و بوی تنشان پیراهن به پیراهن راه میرفت. گل و چل ته گودال آنقدر سیاه بود که بعد از بیرون آمدن پیکان، یکشنبه آن همه ابری انگار افتاده بود زیر آفتاب.بیرون از گودال، طاهر، پدال گاز را به کف اتومبیل چسباند. جاده، کنار رودخانه افتاده بود و پیکان پا به پای آب پیش میرفت.(بیژن نجدی)
نمونهای از نثر کهن یا کلاسیک فارسی را نیز در کادر زیر آوردهایم که نسبت به نثرهای امروزی دارایصنعتهای ادبیبیشتری بودهاند.
فقیره درویشی حامله بود، مدت حمل بسر آورده و مر این درویش را همه عمر فرزند نیامده بود. گفت: اگر خدای عزّ و جل مرا پسری دهد، جز این خرقه که پوشیده دارم هر چه در ملک من است ایثار درویشان کنم. اتفاقاً پسر آورد و سفره درویشان به موجب شرط بنهاد. پس از چند سالی که از سفر شام باز آمدم به محلت آن دوست برگذشتم و از چگونگی حالش خبر پرسیدم. گفتند به زندان شحنه دَر است. سبب پرسیدم. کسی گفت: پسرش خمر خورده است و عربده کرده است و خون کسی ریخته و خود از میان گریخته، پدر را به علت او سلسله در نای است و بند گران بر پای. گفتم: این بلا را به حاجت از خدای عزّ و جل خواسته است.(سعدی)
مهم ترین تفاوت نظم و نثر
شاید مهمترین و بارزترین تفاوتی که میتوانیم بین نظم و نثر بیان کنیم این است که شکل کنار هم قرار گرفتن جملهها در این دو نوع ادبی با هم تفاوت دارد. به فهرست زیر توجه کنید.
آشنایی با ادبیات با فلش کارت
در فلشکارتهای زیر، نکات مربوط به ادبیات را آوردهایم تا به صورت ساده با آنها آشنا شوید. برای مشاهده توضیحات هر کارت، روی آن کلیک کنید. همچنین برای جابهجا شدن میان کارتها، روی گزینههای «بعدی» و «قبلی» بزنید.
در فهرست زیر، مهمترین انواع ادبی را آوردهایم و در ادامه همین بخش هرکدام از آنها را به طور خلاصه و با مثال توضیح دادهایم.
- ادبیات تعلیمیادبیات حماسیادبیات غناییادبیات نمایشی
برای آشنایی با اولین نوع ادبی یعنی نوع ادبی تعلیمی میتوانیدفیلم آموزش رایگان ادبیات تعلیمیدر را تماشا کنید. لینک این آموزش را در کادر زیر آوردهایم.
درنوع ادبی تعلیمی، شاعر یا نویسنده با استفاده از زبانی ادبی و هنری سعی میکند چیزی را به مخاطب خود بیاموزد. چیزی که ادیب در ادبیات تعلیمی به مخاطب یاد میدهد، میتواند دانشی حرفهای مانند نجوم، پزشکی و… باشد یا مسائل اخلاقی و پندآمیز.
نمونههای ادبیات تعلیمی
در فهرست زیر، چند نمونه از مهمترین آثار ادبیات تعلیمی فارسی را آوردهایم و بعد از آن، بخشی از یکی از این آثار را قرار دادهایم.
- «حدیقة الحقیقه» سنایی«گلستان» و «بوستان» سعدی«مخزن الاسرار» نظامی«مثنوی معنوی» مولوی
در کادر زیر یکی از حکایتهای بوستان سعدی را آوردهایم که نوع ادبی آن، تعلیمی است.
چه خوش گفت شاگرد منسوج بافچو عنقا بر آورد و پیل و زرافمرا صورتی بر نیاید ز دستکه نقشش معلم ز بالا نبستگرت صورت حال بد یا نکوستنگارنده دست تقدیر، اوستدر این، نوعی از شرک پوشیده هستکه زیدم بیازرد و عمروم بخستگرت دیده بخشد خداوند امرنبینی دگر صورت زید و عمرونپندارم ار بنده دم در کشدخدایش به روزی قلم در کشدجهانآفرینت گشایش دهادکه گر وی ببندد، که داند گشاد؟(سعدی)
در مطلب زیر از مجله ادبیات تعلیمی و ویژگیها و آثار آن را به طور کامل بررسی کردهایم.
این نوعی ادبی در آثاری وجود دارد که حاوی رشادتها و دلاوریهای یک ملت هستند. در فهرست زیر، ویژگیهای لازم برای حماسی بودن یک اثر ادبی را آوردهایم که به آنها زمینههای حماسه نیز میگوییم.
- داستانی بودن: داشتن روایتقهرمانی بودن: وجود شخصیتی با ویژگیهای فوق طبیعیملی و میهنی بودن: مربوط بودن به یک گروه عمده از افراد و باورها و ارزشهای آنهاخرق عادت:وجود عجایبمانند موجودات عجیب، انسانهای خداگونه، حوادث غیرطبیعی و خارق العاده
نمونه های ادبیات حماسی
در فهرست زیر چند نمونه از آثار ادبی درنوع ادبی حماسیرا آوردهایم و پس از آن نیز بخشی از مهمترین اثرادبی حماسیفارسی یعنی «شاهنامه» فردوسی را قرار دادهایم تا با این نوع ادبی بهتر آشنا شوید.
- «شاهنامه» فردوسی«گرشاسپنامه» اسدی طوسیمنظومههای «ایلیاد» و «ادیسه» هومر
در کادر زیر نیز بخشی از مهمترین اثر ادبی فارسی در نوع حماسی را آوردهایم.
خروش آمد و ناله کرنایبجنبید چون کوه لشکر ز جایسپهبد بفرمود تا گیو و طوسبه پشت سپاه اندر آرند کوسچو گودرز با زنگه شاورانچو رهام و گرگین جنگآورانگرازه همی شد بسان گرازدرفشی برافراخته هفت یازچو فرهاد و خراد و برزین و گیوبرفتند با نامداران نیوتهمتن به قلب اندر آمد نخستزمین را به خون دلیران بشستچو گودرز کشواد بر میمنهسلیح و سپه برد و کوس و بنهازان میمنه تا بدان میسرهبشد گیو چون گرگ پیش برهز شبگیر تا تیره شد آفتابهمی خون به جوی اندر آمد چو آبز چهره بشد شرم و آیین مهرهمی گرز بارید گفتی سپهرز کشته به هر جای بر توده گشتگیاها به مغز سر آلوده گشت(فردوسی)
آثاری ادبی که عاطفه، عنصر اساسی آنها است راادبیات از نوع غناییمحسوب میکنیم. در این آثار ادبی، انواع احساسات مثبت و منفی تبلور پیدا میکنند و دارای مضامینی چون عشق، عرفان، مناجات، مرثیه، شکایت، مذهب، فلسفه، رنج، فراق، سیاست و اجتماع، قلندری و… است.
نمونه های ادبیات غنایی
مثالهایی از آثار ادبی فارسی در نوع ادبی غنایی را در فهرست زیر آوردهایم.
- غزلیات سعدی با مضمون عشق زمینیغزلیات مولانا با مضمون عشق عرفانیغزلیات حافظ با مضمون عشق تلفیقی (زمینی و آسمانی)
در کادر زیر نیز یکی از غزلیات سعدی را آوردهایم که نمونهای بسیار عالی برای آشنا شدن با ادبیات غنایی است.
چه دلها بردی ای ساقی به ساق فتنهانگیزتدریغا بوسه چندی بر زنخدان دلاویزتخدنگ غمزه از هر سو نهان انداختن تا کیسپر انداخت عقل از دست ناوکهای خونریزتبرآمیزی و بگریزی و بنمایی و برباییفغان از قهر لطفاندود و زهر شِکَّرآمیزتلب شیرینت ار شیرین بدیدی در سخن گفتنبر او شکرانه بودی گر بدادی ملک پرویزتجهان از فتنه و آشوب یک چندی برآسودیاگر نه روی شهرآشوب و چشم فتنهانگیزتدگر رغبت کجا ماند کسی را سوی هشیاریچو بیند دست در آغوش مستان سحرخیزتدمادم درکش ای سعدی شراب صرف و دم درکشکه با مستان مجلس درنگیرد زهد و پرهیزت(سعدی)
آثاری ادبی که برای اجرا روی صحنه نوشته میشوند را دردسته ادبی نمایشیقرار میدهیم. یعنی نمایشنامهها و فیلمنامهها در دسته ادبیات نمایشی هستند. البته ادبیات نمایشی در ایران سابقه زیادی ندارد و از دوران مشروطه به بعد، رواج پیدا کرد.
پیشنهاد میکنیم برای آشنایی بیشتر با ادبیات نمایشی،فیلم آموزش مبانی ادبیات نمایشی همراه با دریافت گواهینامهدر را تماشا کنید. لینک این آموزش را در کادر زیر آوردهایم.
نمونه های ادبیات نمایشی
در فهرست زیر برخی از مهمترین نمایشنامهنویسان ایرانی و آثار مهم آنها را آوردهایم.
- اکبر رادی: شب روی سنگفرش خیس / صیادان / پلکان / روزنه آبی / ارثیه ایرانیبهرام بیضایی: مجلس ضربت زدن / چهار راه / سلطان مار / افرا / پهلوان اکبر میمیردبهمن فرسی: سقوط آزاد / آرامسایشگاه / موشپری صابری: هفت شهر عشق / من به باغ عرفان / من از کجا عشق از کجا
در کادر زیر نیز بخشی از یکی از نمایشنامههای بهرام بیضایی به نام «» را آوردهایم تا با این نوع ادبی بهتر آشنا شوید.
بازار توس. روز. خارجی [گذشته]فردوسی در بازار میرود و سخنان اهل شهر را نمیفهمد؛ هیاهویی همه با زبان بیگانه. کتابفروش به او نزدیک میشود.کتابفروش- شنیدهام دنبال دفترهای قدیم میگردید.فردوسی جاخورده میماند و در وی مینگرد.کتابفروش- شمایید که از آنها شعر پارسی درمیآورید؟فردوسی- در گذر میگردم و زبانها را نمیفهمم. گویی بیگانه باشم یا جهان بیگانه. در کابوس زندگی میکنم یا خوابم، یا درست همین است و من در جای خود نیستم؟ تو را به هر که بخواهی سوگند با من به زبان خودم بگو.کتابفروش- شنیدهام دنبال دفترهای قدیمی میگردید.فردوسی- [گویی از خواب پریده] چند؟کتابفروش- هرچه بیشتر!
دیگر مضامین آثار ادبی
در ادبیات فارسی به جز دستهبندیهای چهارگانهای که تا اینجا بررسی کردیم، برخی دیگر از دستهبندیهای پرکاربرد نیز وجود دارند اما آنها را در بخش انواع ادبی قرار نمیدهیم زیرا آنها در دسته دیگر انواع ادبی جای میگیرند. موارد فهرست زیر، مهمترین آنها را آوردهایم.
- ادبیات داستانیادبیات عرفانیادبیات پایداری
در ادامه درباره هرکدام از این مضامین توضیحی خلاصه و مثال آوردهایم. برای یادگیری انواع ادبی میتوانیدفیلم آموزش ادبیات فارسی پایه دوازدهمدر را تماشا کنید. لینک این آموزش را در کادر زیر آوردهایم.
آثار ادبی که دارای عناصری مانند روایت، شخصیت، لحن، زمان، مکان، زاویه دید و... هستند را ادبیات داستانی میدانیم. از داستانهای کوتاه و بلند و رمانها و نمایشنامههای معاصر گرفته تا بسیاری از اشعار کهن مانند اشعار داستانی در «مثنوی معنوی» یا داستانهای «شاهنامه» را میتوانیم در زمره ادبیات داستانی بدانیم.
در ادبیات عرفانی، شاعر یا نویسنده از مراحل و مسیر سیر و سلوک و راههای نزدیکی و رسیدن به خداوند سخن میگوید. گاهی ارتباط ادیب با معبود آنچنان عاشقانه میشود که آن آثار ادبی را در دسته ادبیات غنایی قرار میدهیم و گاهی نیز که ادیب در تلاش برای آموزش مراحل عرفان است، اثر او را در دسته ادبی تعلیمی قرار میدهیم. در فهرست زیر چند نمونه از مهمترین آثار عرفانی فارسی یا ادبای آن را آوردهایم.
- منطق الطیر: عطارحدیقة الحقیقة: سناییگلشن راز: شیخ محمود شبستریدوبیتیهای باباطاهراشعار ابوالسعید ابوالخیر
در ادبیات پایداری با آثاری ادبی مواجهیم که مضمون آنها مبارزه و مخالفت با ظلم و ستم داخلی یا خارجی است. ادبیات پایداری یا مقاومت در ادبیات فارسی در دوره مشروطه و در دوره جنگ تحمیلی عراق علیه ایران در آثار ادبی زیادی نمود پیدا میکرد. این نوع آثار ادبی در ادبیات ملتهای دیگری چون ملتهای عرب (خصوصاً فلسطین و لبنان) و ملتهای امریکای لاتین، با اقبال روبهرو بوده است.
یادگیری ادبیات با
تا اینجا دانستیم ادبیات چیست و با نمونههایی از آن آشنا شدیم. در دنیای ادبیات با مباحث بسیار زیادی مانند قلمروهای سهگانه زبانی، ادبی و فکری، آرایههای ادبی، سبکشناسی ادبی و دورههای مختلف در ادبیات، انواع آثار ادبی از نظر فرم و محتوا، قالبهای ادبی گوناگون، نقد ادبی و انواع آن و بسیاری مبحث دیگر روبهرو هستیم که برای شناخت درست و کامل ادبیات باید با همه این مباحث آشنا باشیم و آنها را به خوبی یاد گرفته باشیم. به همین دلیل در این بخش از مطلب، برخی از فیلمهای آموزشی را آوردهایم که برای یادگیری آسان و اصولی مباحث مختلف ادبیات، کاربردی و مفید هستند. در فهرست زیر، لینک این آموزشها را قرار دادهایم.
- فیلم آموزش ادبیات فارسی ۳ پایه دوازدهم در فرادرسفیلم آموزش ادبیات فارسی ۲ پایه یازدهم در فرادرسفیلم آموزش ادبیات فارسی ۱ پایه دهم در فرادرسفیلم آموزش ادبیات فارسی پایه نهم در فرادرسفیلم آموزش ادبیات فارسی پایه هشتم در فرادرسفیلم آموزش علوم و فنون ادبی ۱ پایه دهم همراه با حل سؤالات کنکور در فرادرسفیلم آموزش علوم و فنون ادبی ۲ پایه یازدهم همراه با حل سؤالات کنکور در فرادرسفیلم آموزش علوم و فنون ادبی ۳ پایه دوازدهم همراه با حل سؤالات کنکور در فرادرس
همچنین برای بهرهمندی از آموزشهای جامعتر در زمینه ادبیات نیز میتوانید از مجموعه آموزشهای زیر استفاده کنید.
- مجموعه فیلمهای آموزش ادبیات فارسی و نگارش دوره متوسطه فرادرسمجموعه فیلمهای آموزش آرایههای ادبی در فرادرس
آرایههای ادبی در ادبیات
آرایهها یاصنایع ادبی، ابزارهایی هستند که شاعر یا نویسنده با استفاده از آنها ارزش هنری اثر ادبی خود را یا از طریق خوشآهنگتر کردن سخن یا از طریق بازی معنایی با ذهن مخاطب، افزایش میدهند. به همین دلیل آرایههای ادبی به دو دسته لفظی و معنایی تقسیم میشوند و هرکدام از این دو دسته نیز خود، شامل چندین آرایهاند که آنها را در فهرست زیر آوردهایم و در ادامه هرکدام را با مثال توضیح میدهیم.
- آرایههای ادبی لفظی: واجآرایی / تکرار / جناس / سجعآرایههای ادبی معنایی: تشبیه / استعاره / تشخیص / مجاز / کنایه / اغراق / تناسب و مراعات نظیر / تضاد / حسن تعلیل / حسآمیزی / متناقضنما / ایهام / تلمیح / تضمین / عکس / لفونشر / تمثیل / اسلوب معادله / نماد
در ادامه درباره هرکدام از این آرایههای ادبی، توضیحی کوتاه با یک مثال ارائه دادهایم. پیش از آن پیشنهاد میکنیم با تماشایفیلم آموزش رایگان آرایههای ادبی فارسیدر به آسانی با صنایع ادبی آشنا شوید. لینک این آموزش را در کادر زیر آوردهایم.
در این نوع آرایه، یک صامت (واجهای بیصدا و همزه) یا یک مصوت (-َ / -ِ / -ُ / ای / او / ا) در یک بیت یا جمله، زیاد تکرار شده است. به مثال زیر توجه کنید که در آن، شاعر با تکرار صامتهای «خ» و «ز»، آرایه واجآرایی یانغمه حروفرا آفریده است.
خیزید وخزآرید که هنگامخزان استبادخنک از جانبخوارزم وزان است(منوچهری)
آرایه تکراریاواژهآراییدر جایی وجود دارد که یک کلمه با معنای یکسان در یک جمله یا بیت، بیش از یک بار به کار رفته باشد. مانند مثال زیر که مولانا در آن، واژه «قطره» را در یک بیت و با معنای یکسان، دو بار آورده است.
ملاحتهای هر چهره از آن دریاست یکقطرهبهقطرهسیر کی گردد کسی کش هست استسقا(مولانا)
درآرایه «جناس»، دو واژه یا ظاهر کاملاً یکسان و معنای متفاوت دارند (جناس همسان) یا در حد یک واج با یکدیگر اختلاف دارند. انواع جناس را با مثال در فهرست زیر قرار دادهایم.
- جناس تام یاجناس همسان: شیر و شیر (خوراکی و حیوان)جناس ناقص یاناهمساناختلافی: اختلاف در یک واج (مانند سار و سیر)جناس ناقص حرکتی: اختلاف در یک مصوت کوتاه یعنی «-َ / -ِ / -ُ» (مانند سُر و سَر)جناس ناقص افزایشی: یک واج بیشتر در یک واژه (مانند قلم و قلمه)
درآرایه «سجع»، دو یا چند واژه از نظر حروف انتهایی یا وزن (کمیت و کیفیت هجاها) یا هر دو اینها با هم یکسان هستند. آرایه سجع نیز دارای انواعی است که آنها را با مثال در فهرست زیر آوردهایم.
برای یادگیری این آرایه و انواع آن در ادبیات فارسی میتوانیدفیلم آموزش رایگان سجع و نحوه تشخیص آندر را تماشا کنید. لینک این آموزش را در کادر زیر آوردهایم.
- سجع مطرف: یکسان بودن حروف انتهایی واژهها (مانند نشست و دست)سجع متوازن: یکسان بودن وزن واژهها یعنی یکسان بودن تعداد و کوتاهی و بلندی هجاهای واژهها (مانند بلع و درد)سجع متوازی: یکسان بودن وزن واژهها و حروف انتهایی واژهها (مانند شکست و گسست)
برای ساخت آرایه تشبیه باید چیزی را به شکلی زیبا به چیز دیگری مانند کنیم. برای مثال در جمله «روی چون ماهت درخشانت را ببینم.»، «رو (صورت)» را به «ماه» تشبیه کردهایم تا زیبایی آن را به طریقی شاعرانه و هنری بیان کنیم. در فهرست زیر ارکان اصلی و فرعیآرایه «تشبیه»را معرفی کردهایم.
- مشبه: چیزی که آن را به چیز دیگری مانند میکنیم. (در مثال بالا: روی)مشبهبه: چیزی که چیز دیگری را به آن مانند کردهایم. (در مثال بالا: ماه)وجه شبه: شباهت بین مشبه و مشبهبه (در مثال بالا: درخشان)ادات تشبیه: حروف یا فعلهایی که بین مشبه و مشبهبه، ارتباط ایجاد میکنند. (در مثال بالا: چون)
نکته: برای ساخت آرایه تشبیه، وجودمشبهبه و مشبهکافی است و فقط این دو رکن، ارکان اصلی تشبیه هستند.
منظور از این آرایه، آوردن یک واژه و در نظر داشتن معنایی دیگر برای آن واژه است که بین آنها ارتباط شباهت وجود داشته باشد. به بیان سادهتر، آرایه استعاره، در واقع تشبیهی است که یا مشبه یا مشبهبه از آن حذف شده است (تشبیه بدون مشبه یا مشبهبه) و بر همین اساس بهدو نوع زیرتقسیم میشود.
- استعاره پنهانیا مکنیه: بدون مشبهبهاستعاره آشکاریا مصرحه: بدون مشبه
مثالهای زیر را مشاهده کنید تا با استعاره و انواع آن، بیشتر آشنا شوید. در بیت زیر، چند استعاره وجود دارد که فقط مشبهبه آنها در آن وجود دارد و مشبه آنها نیامده است. به همین دلیل، آنها را استعاره مصرحه میدانیم.
بتیدارم که گردگلزسنبلسایبان داردبهار عارضش خطی به خون ارغوان دارد(حافظ)
در بیت زیر نیز، واژه «عشق» استعاره از باران است یعنی نویسنده، عشق را به باران تشبیه کرده است که میبارد و فقط مشبه یعنی «عشق» آمده است و چون مشبهبه یعنی «باران» در آن نیامده است، آن را استعاره مکنیه میدانیم.
و گفت: «به صحرا شدمعشقباریده بود. و زمین تر شده بود. چنانکه پای مرد به گلزار فرو شود، پای من به عشق فرو میشد.»(عطار)
تشخیص یا جان بخشی به اشیاء
این آرایه همانطور که از نام آن پیدا است، در جایی به وجود میآید که به چیزی ویژگی جانداران را بدهیم یا به حیوانی، ویژگیهای انسانی را نسبت بدهیم. مانند مثال زیر که در آن، برای «عقل» که مفهومی انتزاعی و بیجان است، داشتن «دیده (چشم)» را بیان کرده و آرایهجانبخشیرا ساخته است.
دیده عقلمست تو، چرخه چرخ پست توگوش طرب به دست تو، بی تو به سر نمیشود(مولانا)
دراین آرایه (مجاز)، از یک واژه در معنای مجازی آن استفاده میکنیم که البته میان معنای ظاهری و معنای مجازی آن، نسبتی برقرار باشد. در فهرست زیر، انواع این آرایه را همراه با مثال آوردهایم.
- مجاز به علاقه جزئیه: آوردن جزء و در نظر داشتن معنای کلی (مانند «سرت سلامت. (کل وجودت سلامت.)»)مجاز به علاقه کلیه: آوردن کل و در نظر داشتن جزئی از آن (مانند «انگشتر را در دستت کن. (انگشتر را در انگشتت کن.)»)مجاز به علاقه محلیه: آوردن محل چیزی به جای خود آن (مانند «سرم خیال ساکت شدن ندارد. (افکارم خیال ساکت شدن ندارند.)»)مجاز به علاقه حالیه: آوردن چیزی و در نظر داشتن محل آن (مانند «می در دستم است. (ظرف می در دستم است.)»)مجاز به علاقه سببیه: آوردن علت و سبب چیزی به جای خود آن (مانند «موفقیت تو به بازوی تو بستگی دارد. (موفقیت تو به نیروی تو بستگی دارد.)»)مجاز به علاقه لازمیه: آوردن چیزی و در نظر داشتن چیزی دیگر که همراه همیشگی آن است. (مانند «حلقت را ببند. (دهان و زبانت را ببند.)»)مجاز به علاقه آلیه: به کار بردن ابزار کاری (مخصوصاً اندامهای بدن) به جای کاری که با آن ابزار میکنیم. (مانند «تو مرد زبان نیستی. (تو مرد حرف زدن نیستی.)»)
منظور از آرایه کنایه، به کار بردن جمله یا عبارتی با معنای دور آن است.جملات کناییدارای یک معنای نزدیک و یک معنای دور هستند و منظور شاعر یا نویسنده از به کار بردن آنها، معنای دور آنها است. در کادر زیر برخی از کنایههای مشهور ادبیات فارسی را آوردهایم.
مو را از ماست بیرون کشیدن: کنایه از دقت و بازرسی بسیار زیادآب از آب تکان نخوردن: کنایه از وجود آرامش و عدم وقوع اتفاق و تغییری خاصآبغوره گرفتن: کنایه از زیاد گریه کردنچشمم آب نمیخورد: کنایه از اینکه امیدی به انجام آن کار ندارم.نوشدارو پس از مرگ سهراب: انجام کاری در زمانی که برای انجام آن خیلی دیر شده است.پشت کسی را به خاک مالیدن: کنایه از شکست دادن کسیپرچانه بودن یا گرم بودن چانه: کنایه از پرحرف بودنخون کسی را توی شیشه کردن: کسی را بسیار اذیت کردنبینمک بودن دست کسی: کنایه از ناسپاس بودن دیگران نسبت به خوبیهای کسیزیره به کرمان بردن: کنایه از انجام کار بیهودهزاییدن گاو کسی: کنایه از به وجود آمدن مشکلی بزرگ در زندگی کسیژاژ خواییدن: کنایه از انجام کاری بیهودهسماق مکیدن: کنایه از کشیدن انتظار بیهودهشاخ در آوردن: کنایه از بسیار زیاد متعجب شدنسرنا را از سر گشادش زدن: کنایه از انجام کاری به شیوه نادرست آنآن روی کسی را بالا آوردن: کنایه از عصبانی کردن کسی
هر جا شاعر یا نویسنده در توصیف کسی یا چیزی زیادهروی کند و به طور کلی در بیان چیزی بزرگنمایی کند،آرایه بزرگنمایییا اغراق را به کار برده است. مانند مثال زیر که شاعر در آن، اشکهای خود را برابر با باران دانسته است.
با ساربان بگویید احوال آب چشممتا بر شتر نبندد محمل به روز باران(سعدی)
اگر شاعر یا نویسنده در یک جمله یا بیت از واژههایی استفاده کند که با هم نوعی تناسب دارند،آرایه تناسبیامراعات نظیررا ساخته است. برای مثال در دو بیت زیر، شاعر از واژههای متناسب با هم استفاده کرده است که آنها را برجسته کردهایم.
برای یادگیری آرایه تناسب میتوانیدفیلم آموزش رایگان مراعات نظیر و روش تشخیص آندر را تماشا کنید. لینک این آموزش را در کادر زیر آوردهایم.
همی کند بهگلبربنفشهکمینهمی ستاندسنبلولایتنسرینبنفشهوگلونسرینوسنبلاندرباغبه صلح باید بودن چو دوستان نه به کین(فرخی سیستانی)
اگر بین دو واژه در یک جمله یا بیت، تضاد معنایی برقرار باشد، شاعر یا نویسنده ازآرایه مطابقهیا تضاد استفاده کرده است. مانند مثال زیر که در آن شاعر در آن از واژههای متضاد با هم برای افزایش زیبایی کلام خود استفاده کرده است.
چه جایشکروشکایتز نقشنیکوبداستچو بر صحیفه هستی رقم نخواهد ماند(حافظ)
اگر شاعر یا نویسندهای، چند حس از حواس پنجگانه را با هم ترکیب کند یا حواس پنچگانه را با مفهومی انتزاعی و نامحسوس ترکیب کند، آرایهحسآمیزیرا به کار برده است. مانند شعر زیر که شاعر در آن، برای مفهوم «تلخ» که مربوط به حس چشایی است را با فعل «شنیدم» همراه کردهایم که مربوط به حس شنوایی است.
صدتلخ شنیدمز یکی رزقپرستجرمم چه؟ همین که دادمش جام به دست(عرفی)
در این آرایه برای پدیده یا واقعهای،علتی غیرواقعی و هنریمیآوریم. مانند مثال زیر که شاعر در آن، علت پایین بودن شاخههای درخت بید مجنون را شرمندگی ناشی از میوه ندادن این درخت میداند که علت اصلی آن نیست اما معنای زیبایی را ساخته است.
بید مجنون در تمام عمر سر بالا نکردحاصل بیحاصلی نبود به جز شرمندگی(صائب تبریزی)
آرایه پارادوکس یامتناقضنمادر جایی وجود دارد که شاعر یا نویسنده، دو امر متضاد یا متناقض را با هم جمع کرده باشد. مثل بیت زیر که شاعر در مصراع اول آن، برای اسم «سقف» همزمان از صفتهای «ساده» و «بسیار نقش» استفاده کرده است که متضاد هم هستند و وجود همزمان آنها با هم برای یک پدیده از نظر منطقی و عقلی ناممکن است.
چیست این سقفبلند ساده بسیار نقشهیچ دانا زین معما در جهان آگاه نیست(حافظ)
در این آرایه، شاعر یا نویسندهاشارهای به یک داستان، اسطوره، آیه، حدیث و... میکند. مانند مثال زیر که شاعر در آن، با آوردن عبارت «پیراهن گمگشته» به داستان حضرت یوسف و پیراهن او که برادرانش برای پدرشان بردند، اشاره میکند.
بویپیراهن گمگشتهخود میشنومگر بگویم همه گویند ضلالی است قدیم(سعدی)
برای ساخت آرایه تضمین، شاعر یا نویسنده یک اثر ادبی، بخش یا کل یک شعر، آیه، حدیث و... را در اثر خود میآورد. تفاوت این آرایه با تلمیح در همین است که در تضمین باید عیناً خود آن آیه، حدیث و... را بیاوریم. مانند مثال زیر که در آن، سعدی در شعر خود، بیتی از فردوسی را عیناً آورده است و از اوضمانت گرفتهاست.
چه خوش گفت فردوسی پاکزادکه رحمت بر آن تربت پاک باد«میازار موری که دانهکش استکه جان دارد و جان شیرین خوش است»(سعدی)
اگر یک واژه در شعر یا نثر یک معنای دور و یک معنای نزدیک داشته باشد، مؤلف آن شعر یا نثر از آرایه «ایهام (دومعنایی)» استفاده کرده است. برای مثال واژه «بو» در شعر زیر، هم میتواند معنای «رایحه» و هم میتواند معنای «امید و آرزو» داشته باشد.
گفتم کهبویزلفت گمراه عالمم کردگفتا اگر بدانی، هم اوت رهبر آید(حافظ)
در این آرایه، شاعر یا نویسنده، با معکوس کردن واژههای یک جمله، معنایی جدید میآفرینند. مانند مثال زیر که در آن، با استفاده از جابهجا کردن واژههای جمله اول در جمله دوم، معنایی جدید آفریده است.
گهی پشت بر زین و گه زین به پشت
هرگاه در شعر یا نثری، یک واژه بیاید و سپس در ادامه، واژهای مرتبط با آن واژه قبلی بیاید، آرایهلفونشررا ساختهایم. برای مثال در بیت زیر، شاعر ابتدا فعلهای «شنوم» و «بینم» را آوردهاست و سپس در مصراع دوم، واژههای «گوش» و «چشم» را آورده است که به آن دو فعل ارتباط دارند.
برای یادگیری بهتر این آرایه، میتوانیدفیلم آموزش رایگان آرایه لف و نشر و مثالهای آندر را تماشا کنید. لینک این آموزش را در کادر زیر آوردهایم.
چه تربیتشنومیا چه مصلحتبینممرا کهچشمبه ساقی وگوشبر چنگ است(سعدی)
هرگاه شاعر یا نویسنده در سخن خود مثالی بیاورد، آرایه تمثیل (مثال آوردن) را ساخته است. این مثال میتواند مثالی عادی یا ضربالمثل باشد. مانند دو بیت زیر که در بیت اول شاعر از مثالی عادی استفاده کرده است و در بیت دوم نیز از ضربالمثل برای بیان سخن خود استفاده کرده است.
هستی چه بود اگر مرا و تو را نداشتکوهی که هیچ زمزمه در وی صدا نداشت(حسین منزوی)مرا به کشتی باده درافکن ای ساقیکه گفتهاندنکویی کن و در آب انداز(حافظ)
هرگاه دو مصراع یک بیت، از نظر معنایی با هم برابر باشند و از نظر دستوری نیز از هم مستقل باشند، بهطوریکه اگر آنها را با هم جابهجا کنیم از نظر معنایی و دستوری مشکلی در آن بیت ایجاد نشود، آرایه«اسلوبمعادله»وجود دارد. مانند مثال زیر که اگر مصراعهای آن را با هم جابهجا کنیم، هیچ اشکالی در معنا و قواعد دستوری آن پیش نمیآید.
دل من نه مرد آن است که با غمش برآیدمگسی کجا تواند که بیفکند عقابی(سعدی)
آرایه نماد در ادبیات چیست؟
وقتی واژهای در شعر یا نثر به کار ببریم که در آنجا علاوه بر معنای ظاهری خود بهمعنایی سمبلیکو نمادین نیز اشاره میکند، آرایه نماد را به کار بردهایم. برای مثال گل در ادبیات نماد معشوق است یا گل نرگس نماد چشم معشوق است. برای مثال در بیت زیر، واژه «هما» نماد سعادت و خوشبختی است.
نه به حال مفتقرت نظر که زند به سوی تو بال و پرنه به سرپرستی او گذر که به زیر ظلهماشوم(غروی اصفهانی)
سؤالات متدوال درباره ادبیات
تا اینجا بررسی کردیم ادبیات چیست و مباحث مختلف آن را با مثال معرفی کردیم. در اینجا به برخی از سؤالات متداول در زمینه ادبیات پاسخ میدهیم تا در این زمینه ابهامی در ذهن شما باقی نماند.
ادبیات چیست ژان پل سارتر چه کتابی است؟
کتاب «ادبیات چیست؟» ژان پل سارتر یکی از مهمترین کتابهای حوزه نقد ادبی است. این نویسنده و فیلسوف فرانسوی در این کتاب با دیدگاه فلسفی خود به ادبیات پرداخته و بیش از هر چیزی در این کتاب درباره تعهد اجتماعی شاعر و نویسنده و بایدها و نبایدهای آن سخن گفته است.
ادبیات به زبان ساده چیست؟
به زبان ساده، ادبیات هر نوه نوشتهای است که دارای ارزش هنری است یعنی خواندن یا شنیدن آن، احساس خوشایندی در مخاطب ایجاد میکند.
حال که دانستیم ادبیات چیست و هدف و کاربرد آن چیست، میتوانید در تمرین زیر شرکت کنید. این تمرین، آزمونی متشکل از چند پرسش چهارگزینهای است که برای پاسخ دادن به آنها کافی است روی گزینه درست مورد نظر خود کلیک کنید و سپس با کلیک بر گزینه «مشاهده گزینه صحیح» پاسخ درست آن سؤال را مشاهده کنید. با ثبت هر یک پاسخ درست، یک امتیاز دریافت میکنید و امتیاز نهایی خود را در پایان آزمون یعنی بعد از ثبت جواب همه پرسشها و با کلیک بر گزینه «دریافت جواب آزمون» مشاهده خواهید کرد.
۱. کدام گزینه درست است؟
ادبیات همه مکتوبات موجود به یک زبان است.
فقط آثار منظوم یعنی اشعار یا سخنهایی که دارای وزن و آهنگ هستند را در زمره ادبیات محسوب میکنیم.
ادبیات و آثار ادبی دارای انواعی مانند تعلیمی، غنایی، نمایشی و غنایی هستند.
حماسههای ابتدایی ملتها را نمیتوانیم در زمره ادبیات آن کشور یا زبان محسوب کنیم.
۲. کدام گزینه درباره آرایههای ادبی در ادبیات نادرست است؟
استفاده از آرایههای ادبی باعث افزایش ارزش هنری سخن و آثار ادبی میشود.
آرایههای ادبی لفظی باعث خوشآهنگتر شدن کلام و زیبایی ظاهری سخن میشوند.
شاعران و نویسندگان از آرایههای ادبی معنوی برای افزایش ارزش هنری سخن از طریق معناسازی و بازیهای معنایی استفاده میکنند.
استفاده یا عدم استفاده از آرایههای ادبی، تغییری در آثار ادبی ایجاد نمیکنند و وجود آنها تأثیری بر افزایش ارزش هنری یک اثر ادبی ندارد.
۳. در کدامیک از گزینههای زیر اثری ادبی وجود دارد؟
برای رشد هر دانه و محصول باید مجموعهای از اطلاعات را فراهم کنیم. یعنی پیش از هر اقدام عملی، لازم است به کشاورزی به مثابه یک علم نگاه کنیم و از نتایج آزمایشهای پیشین این علم، در کار خود استفاده کنیم. امروزه حتی کشاورزان قدیمی نیز برای بخشهای مختلف کار خود، از انتخاب محصول گرفته تا نوع آبیاری و محیط هر محصول، بهترین زمان پرورش هر محصول و روشهای کمآسیبتر برداشت محصول و بسیاری موارد دیگر، از یافتههای علم کشاورزی استفاده میکنند زیرا به نتایج آن اعتماد کردهاند.
با سلاماز طرف احمد پهلوانزادهبه جناب آقای اسفندیار منفرد، رئیس هیئت مدیره شرکت ایرانیانهمانطور که مستحضر هستید و با توجه به فرا رسیدن زمان جشن سالیانه شرکت، برآورد هزینههای لازم برای برگزاری جشن و همچنین پاداشهای کارمندان شرکت به تفکیک گروه و پایه شغلی، در پیوست این نامه ارسال شده است. لازم به ذکر است که تأیید سریعتر شما، در سرعت گرفتن انجام امور لازم، بسیار مؤثر خواهد بود فلذا پیشاپیش صمیمانه از وقتی که برای این امر اختصاص میدهید، سپاسگزاری میکنم.با تشکرتاریخ ۱۸ / ۵ / ۱۴۰۵
قربانت شوم. زین العابدین خان شاهسون را که مردود دانسته و عباسقلی خان را مقبول میدارید کاش قبل از زحماتی بود که ولیعهد روحی فداه در برقراری زین العابدین خان تحمل فرمود. حالا که ممنون اولیای دولت همایون شده و او را به سرکردگی منصوب ساختهاند، جز این که شما پهلوی اورا بگیرید چاره ندارد. او هم ان شاءالله خوب خدمت میکند. این روزها حکم فرمودند که از مراغه با آی دوقمیش و قراکونی نقل و تحویل کند، از ایلات دویرن دور نباشد، آنجا که آمد بخدمت شما خیلی نزدیک میشود و بفضل خدا بسیار بسیار خوب خدمت خواهد کرد. سالهاست که چاکران ولیعهد روحی فداه او را نان دادند، پول دادند، قشلان و ییلاق مفت دادند، پرستاری کردند، بسفر بردند، جنگی و درنگی کردند...(قائم مقام فراهانی)
آلبالوپلو یکی از غذاهای سنتی ایرانی است که ممکن است هر قوم یا شهری، روش متفاوتی برای درست کردن آن داشته باشند. در اینجا ما رایجترین روش پخت این غذا را آموزشم میدهیم. برای درست کردن آلبالوپلو، شما به برنج، مرغ یا گوشت (به دلخواه)، آلبالوهای بدون هسته، شکر، زعفران، خلال بادام و پسته و ادویههای دلخواه نیاز دارید. اولین قدم، خیساندن برنج و پخت آن به صورت نیمهپخته و به روش آبکش است. سپس باید آلبالوهایی که هستههای آنها را از قبل گرفتهاید را با مقدار کمی شکر و زعفران سرخ کنید.
۴. کدام گزینه را میتوانیم در زمره ادبیات بدانیم؟
از ریشه زنده بودم و از شاخهگنجشکها برادر من بودندحتی برادران تنومدمگنجشکهای دیگر من بودندبسیار از بریده شدن سرسختالوار خانههای شما بودمبسیار ارّهها که رفیقانِتنهایی تناور من بودند(حسین صفا)
جلوی اداره زندان. روز. خارجی (زمان گذشته)در کوچک درون در بزرگ زندان باز میشود و آن بیرون بین منتظران که کاغذ و شماره به دست، هیاهو میکنند، دو جوانی که قبلاً دیدیم با پدر و نزهت حرف زده بودند، توی شلوغی دیده میشوند. در بزرگ باز میشود و نزهت در کنار پدر به عجله بیرون میآید. پدر به طرف آقای افتخاری میرود ولی نزهت جدا میشود و به سوی آن دو میرود، آنها به دیدن نزهت در جمعیت دور میشوند...اولی- با ما حرف نزنید، برای هر دو خطرناکه.نزهت- شما گفتین براش کاری میکنین.اولی- ما امکانی نداریم، هم ارتباطها قطعه.(بهرام بیضایی)
اگر اسلحه داشتم یک گلوله توی مغز این صندلی شلیک میکردم. یکی از پایههایش شکسته. کاری که با اسبها میکنند وقتی که استخوان مثلا دستشان میشکند. کنار پنجره است. گاهی پیش از غروب آنجا مینشستم و تا روشن شدن چراغهای آن طرف کوچه، لای سرفههایم سیگار میکشیدم. از آن بالا کوچه تا لحظهای که به آسفالت خیابان برسد دیده میشود. و آن طرف با یکی از درختهایش به پشت حیاط مادام میپیچد.(بیژن نجدی)
هرکدام از گزینههای اول تا سوم این سؤال، نوعی از آثار ادبی هستند. در فهرست زیر، نوع هرکدام را مشخص کردهایم.
- گزینه اول: ادبیات منظوم (شعر)گزینه دوم: ادبیات نمایشی از نوع فیلمنامهگزینه سوم: ادبیات داستانی از نوع داستان بلند
۵. کدام گزینه درست است؟
دو فرم اصلی و کلی ادبیات در ادبیات فارسی، شعر کهن و شعر نو است زیرا در اشعار کلاسیک یا کهن با تساوی ارکان عروضی و جایگاه مشخص قافیه در هر قالب شعری روبهرو هستیم اما در اشعار نو، هیچکدام از این موارد وجود ندارد.
انواع ادبی را در چهار دسته ادبیات تعلیمی، ادبیات عرفانی، ادبیات حماسی و ادبیات نمایشی تقسیمبندی میکنیم.
دست شاعر در سرودن هر نوع شعر با هر مضمون و هر نوع ادبی، برای استفاده از آرایههای ادبی باز است و چنین نیست که یک آرایه ادبی یا دستهای از آرایههای ادبی فقط به نوع خاصی از آثار ادبی اختصاص داشته باشند.
ادبیات عرفانی و آثار ادبی عرفانی در نوع ادبی نمایشی قرار دارند زیرا همه آنها دارای عناصر ادبیات نمایشی هستند.
در این مطلب از مجله بررسی کردیم ادبیات چیست و هدف ادبیات و چیستی آن را معرفی کردیم. همچنین توضیح میدهیم ادبیات چه کاربردی دارد و مباحث مختلف ادبیات را با مثال توضیح میدهیم.
- مجموعه فیلم آموزش ادبیات فارسی و نگارش دوره متوسطه – درس، تمرین، حل مثال و تستفیلم آموزش ادبیات فارسی – پایه دوازدهممجموعه فیلم آموزش آرایههای ادبی فارسی + از تشبیه و جناس تا تشخیص و مراعات نظیر + مثالسبک شناسی در ادبیات چیست؟ – به زبان ساده + توضیح کامل انواع سبکمبانی تحلیل متن در فارسی – به زبان ساده
این آموزش توسط تیم تخصصی گسترش اندیشه پویا (GAP) گردآوری و ویرایش شده است. برای مشاوره و خدمات تخصصی در این حوزه با ما در ارتباط باشید.